Dożynki Wojewódzkie, które odbyły się 30 sierpnia 2026 r. w Świdniku, były nie tylko okazją do wspólnego świętowania i spotkań, ale również do rozmowy o zdrowiu. Podczas wydarzenia swoje stoisko przygotował Ośrodek Profilaktyki Nowotworów i Promocji Zdrowia Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli. Odwiedzający mogli skorzystać m.in. z prostych badań, porozmawiać ze specjalistami, otrzymać materiały edukacyjne, a przede wszystkim dowiedzieć się, jak na co dzień dbać o zdrowie i z jakich badań profilaktycznych warto korzystać.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się pomiary ciśnienia tętniczego oraz poziomu glukozy. Dla wielu osób była to okazja, aby sprawdzić podstawowe parametry zdrowotne i dowiedzieć się, co mogą oznaczać uzyskane wyniki.
– Podwyższone ciśnienie przede wszystkim zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, a więc powstania udaru, zawału. Dlatego bardzo ważne jest regularne kontrolowanie ciśnienia. W razie podwyższonych wartości trzeba koniecznie udać się do lekarza rodzinnego, który rozpocznie leczenie – mówiła Renata Burdach.
Na wiele czynników wpływających na ciśnienie możemy oddziaływać poprzez codzienne wybory. Ograniczenie alkoholu, rezygnacja z palenia papierosów, odpowiednio zbilansowana dieta, utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz regularna aktywność fizyczna mają znaczenie zarówno dla układu krążenia, jak i dla ogólnego stanu zdrowia.
Ważnym elementem profilaktyki jest również kontrolowanie poziomu glukozy. Nieprawidłowa gospodarka węglowodanowa może przez długi czas nie dawać wyraźnych objawów, dlatego regularne badania pozwalają wcześniej zauważyć niepokojące zmiany i skonsultować je z lekarzem. Podobnie jest z masą ciała. Nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko wielu chorób przewlekłych, a także części nowotworów. Dlatego zdrowe odżywianie i codzienny ruch powinny być traktowane nie jako chwilowa moda, ale jako element profilaktyki prowadzonej przez całe życie.
W centrum zainteresowania znalazły się również badania profilaktyczne. Przy stoisku można było porozmawiać o mammografii, diagnostyce raka szyjki macicy oraz badaniach w kierunku raka jelita grubego, a także zapisać się na badania.
Szczególną uwagę poświęcono profilaktyce raka szyjki macicy i zakażeniom wirusem HPV. Badania w kierunku HPV mają ogromne znaczenie, ponieważ przewlekłe zakażenie określonymi typami wirusa może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy. W przypadku wykrycia zakażenia możliwe jest przeprowadzenie dalszej diagnostyki, która pozwala dokładniej ocenić stan szyjki macicy i w razie potrzeby podjąć odpowiednie leczenie. W diagnostyce wykorzystuje się m.in. kolposkopię, podczas której lekarz ogląda szyjkę macicy w dużym powiększeniu, a w przypadku stwierdzenia niepokojących zmian może pobrać materiał do badania histopatologicznego.
Profilaktyka raka szyjki macicy nie kończy się jednak na samym badaniu. Istotnym elementem zapobiegania zakażeniom HPV są również szczepienia. Wiedza na temat wirusa, regularne wykonywanie badań oraz korzystanie ze szczepień tworzą razem skuteczny system ochrony zdrowia.
Na stoisku COZL nie zabrakło również edukacji dotyczącej raka piersi. Dzięki wykorzystaniu fantomu piersi można było zobaczyć, jak prawidłowo przeprowadzać samobadanie i na jakie zmiany zwracać uwagę, czyli m.in.na guzki, zmianę wyglądu skóry czy wciągnięcie brodawki. Kobiety powinny regularnie obserwować swoje piersi i znać ich wygląd oraz budowę.
– Piersi musimy badać raz w miesiącu. Rozpoczynamy od wizualnego obejrzenia piersi w lusterku, czy nie ma widocznych zmian, jakiegoś zaczerwienienia czy zaciągnięcia skóry. Jeżeli wszystko jest w porządku, przystępujemy do badania – wyjaśniała pielęgniarka.
Przypominano, że nie każda wyczuwalna zmiana oznacza nowotwór. W piersiach mogą występować również zmiany łagodne, jednak każda nowa i niepokojąca zmiana powinna zostać skonsultowana z lekarzem.
Istotnym przesłaniem podczas rozmów z odwiedzającymi stoisko COZL było to, że samobadanie nie zastępuje badań profilaktycznych. Regularne korzystanie z mammografii i innych zaleconych badań pozwala wykrywać zmiany na wcześniejszym etapie, często zanim pojawią się pierwsze objawy.
Wszystkie te działania wpisują się w założenia Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem, który przypomina, że znaczna część zachorowań na nowotwory jest związana z czynnikami, na które mamy wpływ. Kodeks zachęca między innymi do niepalenia tytoniu, utrzymywania prawidłowej masy ciała, regularnej aktywności fizycznej, zdrowego odżywiania i ograniczenia spożywania alkoholu. Ważne miejsce zajmują również szczepienia przeciwko HPV i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz udział w badaniach przesiewowych pozwalających wykrywać niektóre nowotwory we wczesnej fazie.
- Świadomość i regularność są w profilaktyce niezwykle ważne. Badania nie powinny być wykonywane dopiero wtedy, kiedy pojawiają się dolegliwości. Ich największą wartością jest możliwość wykrycia zmian odpowiednio wcześnie, kiedy można skuteczniej zapobiegać rozwojowi choroby lub rozpocząć leczenie - podkreślała Agnieszka Krzęcio, zastępca kierownika Ośrodka Profilaktyki Nowotworów COZL.
Obecność Ośrodka Profilaktyki Nowotworów i Promocji Zdrowia podczas Dożynek Wojewódzkich w Świdniku była okazją do rozmowy o zdrowiu i znaczeniu badań profilaktycznych. Profilaktyka zaczyna się wtedy, gdy czujemy się dobrze, od świadomości oraz regularnych badań i codziennych zdrowych wyborów.
***
Ośrodek Profilaktyki Nowotworów i Promocji Zdrowia COZL prowadzi bezpłatne badania profilaktyczne służące wczesnemu wykrywaniu nowotworów:
- mammografia – profilaktyka raka piersi,
- test HPV HR – profilaktyka raka szyjki macicy,
- kolonoskopia – profilaktyka raka jelita grubego.
Ośrodek Profilaktyki Nowotworów i Promocji Zdrowia COZL, ul. dr. K. Jaczewskiego 7, Lublin, budynek nr 3, II piętro – wejście od ul. Jaczewskiego. Rejestracja: 81 454 15 72.
